GHÉ THĂM XỨ DỪA TAM QUAN

Nếu cây dừa là món quà của trời đất ban tặng cho người Việt, thì Tam Quan chính là nơi món quà ấy kết tinh đầy đủ nhất sự khắc nghiệt và vẻ đẹp của miền Trung. Dọc dài đất nước, đâu đâu cũng có dừa, nhưng Tam Quan – vùng biển nhỏ bé của Gia Lai (Bình Định cũ) – lại mang một dáng dấp rất khác, như thể mỗi tán lá, mỗi quả dừa đều được nắng và sóng biển khắc vào một sức sống mãnh liệt không thể lẫn với bất cứ nơi nào.

Từ rất lâu, người ta đã quen gọi Bến Tre là “quê hương của dừa”, nhưng những ai từng một lần đi ngang quốc lộ 1A đoạn Tam Quan, nhìn hai bên đường dừa xanh trải đến tận chân trời, thì sẽ hiểu rằng Bình Định mới thật sự là nơi cây dừa tạo thành một hệ sinh thái, một văn hóa, một hơi thở đặc trưng. Không ai nhớ cây dừa đến với Tam Quan từ bao giờ. Cứ thế, dừa đi vào ký ức, vào câu chuyện bếp lửa, vào từng thế hệ nối tiếp nhau mà chẳng cần ghi chép hay hồ sơ.

Tam Quan là vùng đất mà nắng gió không hề dễ chịu. Mùa hè nơi đây, cát nóng bỏng chân, gió biển mặn chát, mưa bão thì đến bất ngờ và dữ dội. Vậy mà trong chính những điều tưởng như khắc nghiệt ấy, cây dừa lại phát triển một cách kiêu hãnh. Không có phù sa mềm mại như miền Tây, không có đất đỏ bazan màu mỡ như Tây Nguyên, dừa Tam Quan lớn lên từ đất cát khô, từ muối mặn ngấm qua từng đợt triều. Chính môi trường đặc biệt ấy khiến cho cây dừa nơi đây mang một “cơ địa” khác: trái nhỏ hơn nhưng cơm dày, độ béo đậm và mùi thơm mạnh mẽ, vị nước ngọt thanh nhưng sắc, không nhạt nhòa.

Bởi vậy mà mỗi sản vật từ dừa Tam Quan không chỉ là món ăn – đó là hương của biển, vị của nắng, và là một phần ký ức mà ai từng chạm vào cũng không thể quên.